جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1384
بروز خود در وبلاگ
اين جهان مجازی يا به قول كاستلز «جوامع مجازی» حاصل از گسترش تكنولوژیهای نوين اطلاعات و ارتباطات كامپيوتری در سراسر جهان، به موازات و گاه مسلط بر جهان واقعی ترسيم میشود و آنچه را «دو جهانی شدن» نام نهادهاند، ناظر بر همين دو جهان متفاوت از هم است.
اينترنت با امكان برقراری ارتباط بهطور همزمان ميان بسياری از افراد در اقصا نقاط جهان، با در هم شكستن فواصل زمانی و مكانی و با تبديل افراد به «پيامهای روی صفحه» و متونی كه میتوانند همچون «نقابهايی بر چهرهی افراد» عمل كنند، سازندهی اين دنيای جديد بوده است.
طی سالهای اخير، يعنی از سال 1999، يكی از مهمترين و جنجالبرانگيزترين روشهای تعامل و كنش متقابل افراد در دنيای مجازی، ارتباط از طريق وبلاگهاست.وبلاگها به واسطهی فراهم آوردن نوعی ارتباط مجازی غيرهمزمان، امكان ارتباطی دوسويه و فعال و مبتنی بر تفكر و تأمل را فراهم آورده و نيز به اتكای برخورداری از خصوصيت «گمنامی» عموم فضاهای مجازی، ارتباط نوينی را در عرصهی كامپيوتر شكل دادهاند. به اين ترتيب، وبلاگها عرصهی جديدی برای خلق و بازسازی هويتاند كه در هويتيابی افراد و خوداظهاری نقشی بهسزا ايفا میكنند.
آنچه اهميت دارد اين است كه وبلاگها، به خاطر خصوصيات منحصر به فردی كه دارند، چهگونه مورد بازنمايی افراد مختلف (كاربران) قرار میگيرند و بروز خود (self-presentation) در اين فضای جديد چهگونه صورت میگيرد. بر اين اساس، وبلاگها را به عنوان منبع و فرصتی برای معرفی و اظهار «خود» میتوان مطالعه كرد و به عنوان امكان و فرصتی برای رويارويی با خود، شناخت و آگاهی نسبت به آن و بازسازی و خلق مجدد آن، متون وبلاگها قابل بررسی و تحليلاند. به اين گونه میتوان مشخص كرد كه آيا نحوهی بروز خود در وبلاگها با شيوهی معرفی و ابراز خود در دنيای واقعی مشابه است يا متفاوت.
در واقع وبلاگ، به دليل برخورداری از خصوصياتی همچون فرا- زمان و فرا- مكان بودن، فقدان جسميت و گمنامی، میتواند در نحوهی بروز خود تغييراتی ايجاد كند و انتظار میرود بسياری از ويژهگیهای سركوبشده در زندهگی اجتماعی، در اين محيط مجال بروز يابد.
خصوصيات و مفاهيم برشمرده، درون پارادايم پسامدرن جای میگيرند و در اين پارادايم با فراتر رفتن از حد و مرز جسم، با پشت سر گذاردن زمان و مكان، گمنام بودن و رهايی از قيد و بند قواعد و هنجارهای اجتماعی، زمينهای برای نشان دادن خود به اشكال مختلف ايجاد میگردد و انتظار میرود كه اين اشكال متفاوتتر از شيوههای طبيعیشدهی موجود در جامعه باشند.
نویسنده: پگاه خلیلی - نشریه فروغ
